Wielkie deszcze spowodowały Wielki głód

16 grudnia 2019, 12:06

W czasie Wielkiego głodu (1315–1317) w Europie zmarły miliony ludzi. To jeden z wielkich kryzysów, które nastąpiły na Starym Kontynencie w XIV wieku. Wieku awiniońskiej niewoli papieży, wojny stuletniej, Czarnej Śmierci czy pojawienia się Imperium osmańskiego.



Po 80 latach fizykom udało się stworzyć kryształ Wignera

17 sierpnia 2021, 09:32

Przez 80 lat fizycy próbowali zrealizować pomysł pioniera mechaniki kwantowej, Eugene'a Wignera, który w 1934 roku zaproponował stworzenie niezwykłego rodzaju materii – kryształu zbudowanego z elektronów. W ubiegłym miesiącu na łamach Nature poinformowano o pierwszych eksperymentalnych obserwacjach kryształów Wignera.


Konkurencja prowadziła do pojawiania się kolejnych gatunków ludzi. Odwrotnie niż wśród innych kręgowców

23 kwietnia 2024, 15:17

Wiemy, że klimat miał olbrzymi wpływ na pojawianie się i znikanie różnych gatunków człowieka. Jednak u licznych kręgowców wielką rolę odgrywa rywalizacja międzygatunkowa. Laura A. von Holstein i Robert A. Foley z University of Cambridge opublikowali na łamach Nature. Ecology & Evolution artykuł, w którym stwierdzają, że rywalizacja odgrywała olbrzymią rolę w ciągu pięciu milionów lat ewolucji homininów i wpływała na powstawanie gatunków (specjację).


Staruszka

Dlaczego kobiety częściej chorują na alzheimera i co ma do tego macierz zewnątrzkomórkowa?

27 maja 2026, 07:30

Blisko dwie trzecie chorych na Alzheimera to kobiety, ale naukowcy wciąż nie rozumieją do końca, dlaczego to właśnie one są bardziej narażone. Od lat uważano, że utrata estrogenu po menopauzie pozbawia mózg naturalnej ochrony przed neurodegeneracją. Nowe badanie przeprowadzone na Northwestern University dostarcza przekonujących dowodów na słuszność tej hipotezy, ale jednocześnie wskazuje zaskakujące miejsce, w którym rozgrywa się kluczowy proces.


Przydatna fala zanikająca

23 października 2008, 18:07

Na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley opracowano nową metodę tworzenia układów scalonych, która znacząco zwiększa możliwości obecnie wykorzystywanej litografii. Akademicy połączyli metalowe soczewki skupiające światło dzięki pobudzonym elektronom (plazmonom) z "latającą głowicą" przypominającą głowicę zapisująco/odczytującą dysku twardego.


Długie karmienie mlekiem zaszkodziło mamutom

22 grudnia 2010, 09:52

Mamuty włochate żyjące w plejstocenie na północ od koła podbiegunowego zaczynały odstawiać młode od piersi nawet 3 lata później od współczesnych słoni afrykańskich. Robiły tak z powodu dłuższych okresów ciemności. Naukowcy sądzą, że ten wzorzec karmienia mógł się przyczynić do wyginięcia prehistorycznych ssaków (Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology).


Aktywność mózgu pszczół "gotujących" szerszenie

16 marca 2012, 10:33

Naukowcy z Kraju Kwitnącej Wiśni zmierzyli aktywność mózgu pszczół japońskich (Apis cerana japonica), które walcząc z zagrażającą gniazdu japońską odmianą szerszenia azjatyckiego (Vespa mandarinia japonica), tworzą wokół wroga żywą kulę. Najeźdźca ulega przegrzaniu, a w końcu dusi się.


Kofeina spowalnia rozwój mózgu

30 września 2013, 09:11

Podczas pokwitania, kiedy mózg dojrzewa najszybciej, ludzie i inne ssaki śpią wyjątkowo intensywnie. Gdy podczas eksperymentów młodym szczurom podawano kofeinę, dochodziło do opóźnienia tego procesu.


Zapach matki ujawnia płeć dziecka

25 lutego 2015, 11:58

Ciężarne lemurzyce oczekujące synów pachną inaczej od samic spodziewających się córek. Prof. Christine Drea z Duke University podkreśla, że to pierwszy przypadek, kiedy udało się wykazać, że u jakiegoś gatunku zapach przyszłej matki zależy od płci jej dziecka.


Gdy boli obserwacja bólu...

29 listopada 2016, 12:54

Niektórzy ludzie twierdzą, że czują ból, patrząc na bolesne doświadczenia innych. Okazuje się, że dotyczy to zwłaszcza pacjentów z kompleksowym zespołem bólu regionalnego (ang. complex regional pain syndrome, CRPS), u których ból wzmaga się zarówno pod wpływem własnych działań, jak i obserwacji czyichś poczynań.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk